Po przebytej infekcji COVID-19 wiele osób zastanawia się, jakie badania warto wykonać, by skutecznie monitorować stan zdrowia i wychwycić ewentualne powikłania. Skutki choroby mogą utrzymywać się przez dłuższy czas, niezależnie od tego, czy przebieg infekcji był ciężki czy łagodny. Tak zwany long COVID, czyli zespół długotrwałych objawów po zakażeniu, stanowi wyzwanie zdrowotne dla wielu ozdrowieńców. Regularna kontrola funkcjonowania organizmu po chorobie pozwala na wczesne wykrycie zaburzeń pracy narządów i zmniejszenie ryzyka trwałych następstw.

Long COVID i post-COVID – objawy i ryzyko powikłań

Long COVID to zespół objawów utrzymujących się 4-12 tygodni od zakażenia, natomiast termin post-COVID odnosi się do symptomów obecnych dłużej niż 12 tygodni, których nie można wyjaśnić inną chorobą. Najczęściej obserwowane dolegliwości to przewlekłe zmęczenie, bóle głowy, problemy z pamięcią i koncentracją („mgła mózgowa”), duszności, kaszel, bóle stawów i mięśni, zaburzenia rytmu serca, spadek nastroju, lęki czy obniżona wydolność fizyczna. Szczególnie narażone na powikłania są osoby starsze, cierpiące na choroby przewlekłe (np. nadciśnienie, cukrzycę, schorzenia serca, nowotwory czy zaburzenia odporności), a także pacjenci hospitalizowani z powodu COVID-19.

Jakie badania warto wykonać po COVID-19?

W Polsce dostępne są specjalne pakiety badań pocovidowych, które umożliwiają kompleksową ocenę stanu organizmu i funkcjonowania kluczowych układów. Wśród najważniejszych badań laboratoryjnych zaleca się wykonanie morfologii krwi z rozmazem, oznaczenie CRP i OB w celu oceny stanu zapalnego, oznaczenie dehydrogenazy mleczanowej (LDH) jako wskaźnika uszkodzenia tkanek oraz D-dimerów, które pomagają ocenić ryzyko zakrzepicy i powikłań naczyniowych. Warto również sprawdzić parametry pracy nerek (kreatynina, mocznik, kwas moczowy), wątroby (ALT, AST, ALP, GGTP, bilirubina), poziom glukozy i witaminy D3, a także hormony tarczycy (TSH, FT4) i przeciwciała SARS-CoV-2 w klasie IgG.

Uzupełnieniem diagnostyki są badania obrazowe i funkcjonalne, takie jak RTG klatki piersiowej (pozwalające wykryć zmiany zapalne lub włóknienie płuc), spirometria (ocena wydolności oddechowej), EKG i echo serca (wykrywanie zaburzeń rytmu i zapalenia mięśnia sercowego) czy USG jamy brzusznej i nerek. Na badania takie kieruje lekarz POZ lub lekarz POZ w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych lub po analizie symptomów zgłaszanych przez pacjenta. W niektórych przypadkach warto także przeprowadzić badanie ogólne moczu, które ułatwia ocenę pracy układu moczowego.

Rozszerzone pakiety badań mogą obejmować nawet 27 parametrów, w tym m.in. poziom elektrolitów, lipidogram (cholesterol całkowity, HDL, LDL, triglicerydy), fibrynogen oraz czasy krzepnięcia (APTT, PT), co daje pełny obraz kondycji organizmu po infekcji.

Konsultacje specjalistyczne i dalsza diagnostyka

Zakres badań powinien być zawsze ustalony indywidualnie po konsultacji z lekarzem i zebraniu wywiadu dotyczącego przebiegu choroby oraz obecnych objawów. W przypadku utrzymujących się duszności, kaszlu czy bólu w klatce piersiowej niezbędna może być konsultacja pulmonologiczna, a przy objawach neurologicznych – takich jak „mgła mózgowa”, zaburzenia pamięci, bóle głowy czy problemy z równowagą – warto skonsultować się z neurologiem. Objawy dotyczące sfery psychicznej, w tym długotrwałe problemy ze snem czy obniżony nastrój, wymagają czasem wsparcia psychiatry lub psychologa.

Jak postępować po przechorowaniu COVID-19?

Stan zdrowia po infekcji należy monitorować regularnie, zwłaszcza w ciągu pierwszych tygodni po wyzdrowieniu. Zaleca się wykonanie badań kontrolnych nie wcześniej niż po 4 tygodniach od uzyskania negatywnego wyniku testu lub zakończenia izolacji. Osoby z utrzymującymi się objawami powinny pozostawać pod stałą opieką lekarza przez kilka miesięcy.

Jeśli zauważasz u siebie niepokojące objawy lub objawy mogące wskazywać na powikłania po COVID-19, warto skorzystać z e-konsultacji z lekarzem – bez wychodzenia z domu możesz omówić swoje dolegliwości, otrzymać zalecenia, a w razie potrzeby skierowanie na odpowiednie badania.

Nie zwlekaj z konsultacją lekarską i wykonaniem zleconych badań – właściwa diagnostyka to fundament powrotu do pełni sił po infekcji.