Choroby autoimmunologiczne dotykaj\u0105 od 2 do 8% spo\u0142ecze\u0144stwa, atakuj\u0105c r\u00f3\u017cne narz\u0105dy i uk\u0142ady w organizmie. Charakteryzuj\u0105 si\u0119 tym, \u017ce uk\u0142ad immunologiczny, opr\u00f3cz ochrony organizmu przed zewn\u0119trznymi zagro\u017ceniami, rozpoznaje w\u0142asne kom\u00f3rki jako obce i zaczyna je atakowa\u0107. W poni\u017cszym artykule przedstawiamy kompleksowy przegl\u0105d chor\u00f3b autoimmunologicznych, ich przyczyn, objaw\u00f3w oraz aktualnych metod diagnozowania i leczenia. Dowiesz si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, kt\u00f3re choroby autoimmunologiczne wyst\u0119puj\u0105 najcz\u0119\u015bciej i jak rozpozna\u0107 ich pierwsze symptomy.<\/p>\n\n\n\n
Uk\u0142ad odporno\u015bciowy to niezwykle z\u0142o\u017cony system kom\u00f3rek, tkanek i narz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3rego podstawow\u0105 funkcj\u0105 jest ochrona organizmu przed zagro\u017ceniami zewn\u0119trznymi takimi jak bakterie, wirusy czy grzyby. Kluczow\u0105 cech\u0105 prawid\u0142owo funkcjonuj\u0105cego uk\u0142adu immunologicznego jest zdolno\u015b\u0107 do odr\u00f3\u017cnienia w\u0142asnych kom\u00f3rek od obcych patogen\u00f3w. Uk\u0142ad odporno\u015bciowy reaguje na pojawienie si\u0119 drobnoustroj\u00f3w, uruchamiaj\u0105c szereg mechanizm\u00f3w obronnych, takich jak m.in. produkcja przeciwcia\u0142 przez limfocyty B oraz niszczenie zainfekowanych kom\u00f3rek przez limfocyty T. Dzi\u0119ki temu mo\u017cliwe jest szybkie zwalczenie infekcji i zapobieganie jej dalszemu rozprzestrzenianiu si\u0119. Jednak, by organizm pozostawa\u0142 bezpieczny, kom\u00f3rki odporno\u015bciowe musz\u0105 precyzyjnie rozpoznawa\u0107 zagro\u017cenia, unikaj\u0105c przypadkowego atakowania prawid\u0142owo zbudowanych kom\u00f3rek we, w\u0142asnych tkankach. Cho\u0107 zwykle ten system dzia\u0142a bezb\u0142\u0119dnie, w niekt\u00f3rych przypadkach dochodzi do zaburze\u0144 jego funkcjonowania, w wyniku czego rozwijaj\u0105 si\u0119 choroby autoimmunologiczne, w kt\u00f3rych uk\u0142ad odporno\u015bciowy niepotrzebnie atakuje w\u0142asne kom\u00f3rki organizmu.<\/p>\n\n\n\n
Autoagresja, zwana tak\u017ce autoimmunizacj\u0105, to stan, w kt\u00f3rym uk\u0142ad odporno\u015bciowy organizmu b\u0142\u0119dnie identyfikuje w\u0142asne kom\u00f3rki i tkanki jako zagro\u017cenie i zaczyna je atakowa\u0107. Kom\u00f3rki uk\u0142adu odporno\u015bciowego zaczynaj\u0105 wytwarza\u0107 bia\u0142ka \u2014 autoprzeciwcia\u0142a, kt\u00f3re skierowane s\u0105 przeciwko w\u0142asnym bia\u0142kom lub kom\u00f3rkom. W efekcie dochodzi do przewlek\u0142ego stanu zapalnego i stopniowego uszkadzania narz\u0105d\u00f3w czy tkanek. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce w rozwoju chor\u00f3b autoimmunologicznych g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 odgrywa sam uk\u0142ad odporno\u015bciowy, a nie infekcje, kom\u00f3rki nowotworowe czy inne czynniki zewn\u0119trzne, kt\u00f3re mog\u0105 go sprowokowa\u0107 i rozpocz\u0105\u0107 kaskad\u0119 autoagresji, ale nie s\u0105 jej g\u0142\u00f3wnym czynnikiem. Atak autoimmunologiczny mo\u017ce obj\u0105\u0107 praktycznie ka\u017cdy organ lub uk\u0142ad, prowadz\u0105c do rozwoju r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b, takich jak cukrzyca typu 1, reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w czy stwardnienie rozsiane. Autoagresja jest wi\u0119c paradoksalnym przyk\u0142adem sytuacji, w kt\u00f3rej nasz w\u0142asny sprzymierzeniec staje si\u0119 gro\u017anym przeciwnikiem.<\/p>\n\n\n\n
Choroby autoimmunologiczne s\u0105 niezwykle zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 grup\u0105 schorze\u0144, dlatego dzielimy je zwykle na dwa g\u0142\u00f3wne typy \u2013 jednonarz\u0105dowe oraz wielonarz\u0105dowe (uk\u0142adowe). Choroby jednonarz\u0105dowe obejmuj\u0105 sytuacje, gdy reakcja autoimmunologiczna koncentruje si\u0119 tylko na jednym, okre\u015blonym organie lub tkance. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 cukrzyca typu 1, gdzie organizm niszczy w\u0142asne kom\u00f3rki trzustki odpowiedzialne za produkcj\u0119 insuliny, czy choroba Hashimoto, polegaj\u0105ca na przewlek\u0142ym zapaleniu tarczycy. Z kolei choroby wielonarz\u0105dowe, okre\u015blane te\u017c jako uk\u0142adowe, dotycz\u0105 kilku organ\u00f3w jednocze\u015bnie i powoduj\u0105 og\u00f3lnoustrojowe zaburzenia. Typowym przyk\u0142adem jest tocze\u0144 rumieniowaty uk\u0142adowy, w kt\u00f3rym reakcja autoagresji mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 sk\u00f3ry, nerek, staw\u00f3w, serca czy p\u0142uc. Inn\u0105 znan\u0105 chorob\u0105 uk\u0142adow\u0105 jest reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w, kt\u00f3re opr\u00f3cz staw\u00f3w mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 tak\u017ce na serce, oczy czy p\u0142uca. \u0141\u0105cznie do chor\u00f3b autoimmunologicznych nale\u017cy ju\u017c ponad 80 r\u00f3\u017cnych schorze\u0144, co \u015bwiadczy o tym, jak z\u0142o\u017conym problemem jest b\u0142\u0119dna reakcja uk\u0142adu odporno\u015bciowego.<\/p>\n\n\n\n
Czynniki genetyczne odgrywaj\u0105 istotn\u0105 rol\u0119 w rozwoju chor\u00f3b autoimmunologicznych, cho\u0107 mechanizm ten jest bardzo z\u0142o\u017cony. Istnieje wiele dowod\u00f3w na to, \u017ce sk\u0142onno\u015b\u0107 do nieprawid\u0142owej reakcji uk\u0142adu odporno\u015bciowego mo\u017ce by\u0107 dziedziczona, a ryzyko zachorowania jest wy\u017csze u os\u00f3b, kt\u00f3rych bliscy krewni cierpieli na tego typu schorzenia. Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne s\u0105 geny zwi\u0105zane z uk\u0142adem zgodno\u015bci tkankowej (HLA), kt\u00f3re kontroluj\u0105 spos\u00f3b, w jaki organizm rozpoznaje w\u0142asne kom\u00f3rki. Jednak sam fakt posiadania okre\u015blonych wariant\u00f3w genetycznych nie oznacza automatycznie, \u017ce osoba zachoruje. <\/p>\n\n\n\n
Czynniki \u015brodowiskowe oraz styl \u017cycia maj\u0105 znacz\u0105cy wp\u0142yw na ryzyko rozwoju chor\u00f3b autoimmunologicznych. Szczeg\u00f3lnie istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 przebyte infekcje wirusowe lub bakteryjne, kt\u00f3re mog\u0105 aktywowa\u0107 uk\u0142ad odporno\u015bciowy w taki spos\u00f3b, \u017ce zaczyna on b\u0142\u0119dnie rozpoznawa\u0107 w\u0142asne tkanki jako zagro\u017cenie. R\u00f3wnie\u017c d\u0142ugotrwa\u0142y, silny stres wp\u0142ywa na r\u00f3wnowag\u0119 immunologiczn\u0105 organizmu, sprzyjaj\u0105c pojawieniu si\u0119 chor\u00f3b autoimmunizacyjnych. <\/p>\n\n\n\n
Choroba Hashimoto nale\u017cy do najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych schorze\u0144 autoimmunologicznych. Polega na stopniowym niszczeniu tkanki tarczycy przez autoprzeciwcia\u0142a, co prowadzi do niedoczynno\u015bci tego narz\u0105du. Pocz\u0105tkowo choroba mo\u017ce rozwija\u0107 si\u0119 bezobjawowo, jednak z czasem, w wyniku z uszkodzeniem gruczo\u0142u i nieprawid\u0142owym wydzielaniem hormon\u00f3w tarczycy, pojawiaj\u0105 si\u0119 objawy takie jak: zm\u0119czenie, niekontrolowane tycie, wypadanie w\u0142os\u00f3w, uczucie ci\u0105g\u0142ego zimna, problemy z koncentracj\u0105 oraz zaparcia. Objawy nasilaj\u0105 si\u0119 wraz z post\u0119pem niszczenia tarczycy i niedoborem hormon\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Stwardnienie rozsiane (SM) to przewlek\u0142a choroba autoimmunologiczna, dotykaj\u0105ca g\u0142\u00f3wnie m\u0142ode osoby, mi\u0119dzy 20. a 40. rokiem \u017cycia, cz\u0119\u015bciej kobiety ni\u017c m\u0119\u017cczyzn. Objawia si\u0119 przede wszystkim przewlek\u0142ym zm\u0119czeniem, zaburzeniami ruchowymi, dr\u0119twieniem, mrowieniem ko\u0144czyn, problemami ze wzrokiem i mow\u0105. Chorzy cz\u0119sto skar\u017c\u0105 si\u0119 te\u017c na depresj\u0119, nietrzymanie moczu oraz trudno\u015bci z po\u0142ykaniem. Objawy mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 rzutami, stopniowo nasilaj\u0105c si\u0119 z czasem.<\/p>\n\n\n\n
Cukrzyca typu 1 to choroba autoimmunologiczna rozwijaj\u0105ca si\u0119 zwykle w dzieci\u0144stwie lub przed 30. rokiem \u017cycia. Powstaje na skutek niszczenia kom\u00f3rek beta trzustki produkuj\u0105cych insulin\u0119, przez co organizm traci zdolno\u015b\u0107 regulacji poziomu cukru we krwi. Typowymi objawami s\u0105 wzmo\u017cone pragnienie, cz\u0119ste oddawanie moczu, nag\u0142y i nieuzasadniony spadek masy cia\u0142a oraz uczucie ci\u0105g\u0142ej senno\u015bci. Leczenie cukrzyca typu 1 zwi\u0105zane jest ze sta\u0142ym monitorowaniem poziomu glukozy we krwi oraz wymaga sta\u0142ego podawania insuliny.<\/p>\n\n\n\n
Do innych chor\u00f3b autoimmunologicznych nale\u017c\u0105 m.in. tocze\u0144 rumieniowaty, powoduj\u0105cy uszkodzenia sk\u00f3ry, staw\u00f3w i narz\u0105d\u00f3w wewn\u0119trznych, choroba Le\u015bniowskiego-Crohna oraz wrzodziej\u0105ce zapalenie jelit, kt\u00f3re objawiaj\u0105 si\u0119 przewlek\u0142ymi biegunkami lub zaparciami i b\u00f3lami brzucha. Cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u0142uszczyca, celiakia, reumatoidalne zapalenie staw\u00f3w czy choroba Gravesa-Basedowa. Wszystkie te choroby maj\u0105 przewlek\u0142y przebieg, a ich objawy mog\u0105 okresowo zanika\u0107, po czym zn\u00f3w si\u0119 nasila\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Choroby autoimmunologiczne dotykaj\u0105 od 2 do 8% spo\u0142ecze\u0144stwa, atakuj\u0105c r\u00f3\u017cne narz\u0105dy i uk\u0142ady w organizmie. Charakteryzuj\u0105 si\u0119 tym, \u017ce uk\u0142ad immunologiczny, opr\u00f3cz ochrony organizmu przed zewn\u0119trznymi zagro\u017ceniami, rozpoznaje w\u0142asne kom\u00f3rki jako obce i zaczyna je atakowa\u0107. W poni\u017cszym artykule przedstawiamy kompleksowy przegl\u0105d chor\u00f3b autoimmunologicznych, ich przyczyn, objaw\u00f3w oraz aktualnych metod diagnozowania i leczenia. Dowiesz si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":863,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58],"tags":[19,18,14,4],"class_list":["post-862","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-choroby-autoimmunologiczne","tag-e-konsultacja-online","tag-e-recepta-online","tag-recepta-online","tag-tanie-recepty"],"yoast_head":"\n