Atopowe zapalenie sk\u00f3ry (AZS) to przewlek\u0142a, zapalna choroba sk\u00f3ry, kt\u00f3ra dotyczy nawet 20% dzieci i 2\u20135% doros\u0142ych w krajach rozwini\u0119tych. Objawia si\u0119 sucho\u015bci\u0105, zaczerwienieniem i uporczywym \u015bwi\u0105dem, a zmiany sk\u00f3rne znacz\u0105co obni\u017caj\u0105 komfort \u017cycia. Cho\u0107 choroby nie da si\u0119 ca\u0142kowicie wyleczy\u0107, odpowiednie leczenie pozwala skutecznie kontrolowa\u0107 jej przebieg, \u0142agodzi\u0107 objawy i wyd\u0142u\u017ca\u0107 okresy remisji.<\/p>\n\n\n\n
Kluczowym elementem terapii AZS jest odbudowa bariery ochronnej sk\u00f3ry poprzez regularne stosowanie emolient\u00f3w \u2013 specjalistycznych preparat\u00f3w nawil\u017caj\u0105cych, kt\u00f3re tworz\u0105 na powierzchni sk\u00f3ry film ochronny. Dzi\u0119ki temu zapobiegaj\u0105 utracie wody z nask\u00f3rka i chroni\u0105 przed dzia\u0142aniem czynnik\u00f3w zewn\u0119trznych. Aby osi\u0105gn\u0105\u0107 najlepszy efekt, emolienty nale\u017cy stosowa\u0107 co najmniej 2\u20133 razy dziennie, r\u00f3wnie\u017c w okresach remisji. Doro\u015bli powinni zu\u017cywa\u0107 oko\u0142o 500 g preparatu tygodniowo, a dzieci co najmniej 200 g. Warto wybiera\u0107 produkty bezzapachowe, przeznaczone do sk\u00f3ry atopowej.<\/p>\n\n\n\n
Delikatne, ale regularne oczyszczanie sk\u00f3ry pomaga usuwa\u0107 zanieczyszczenia, martwy nask\u00f3rek i bakterie, nie naruszaj\u0105c naturalnej bariery ochronnej. Zaleca si\u0119 u\u017cywanie syntetycznych detergent\u00f3w (syndet\u00f3w) o pH 5\u20136 oraz kr\u00f3tkie k\u0105piele (maksymalnie 10 minut) w wodzie o temperaturze nieprzekraczaj\u0105cej 37\u00b0C. U niemowl\u0105t k\u0105piel 2\u20133 razy w tygodniu w zupe\u0142no\u015bci wystarczy. U osoby doros\u0142ej nie zaleca si\u0119 k\u0105pieli cz\u0119\u015bciej ni\u017c 1 raz dziennie, gdy\u017c zbyt cz\u0119ste k\u0105piele wzmagaj\u0105 wysuszanie nask\u00f3rka.<\/p>\n\n\n\n
Miejscowe glikokortykosteroidy (mGKS) to leki pierwszego wyboru w okresach zaostrze\u0144 AZS. Wyst\u0119puj\u0105 w formie krem\u00f3w, ma\u015bci lub \u017celi, a ich si\u0142a dzia\u0142ania jest r\u00f3\u017cna w zale\u017cno\u015bci od preparatu. Cho\u0107 s\u0105 bardzo skuteczne, wymagaj\u0105 ostro\u017cnego stosowania \u2013 d\u0142ugotrwa\u0142a terapia mo\u017ce prowadzi\u0107 do \u015bcie\u0144czenia sk\u00f3ry, rozszerzenia naczy\u0144, rozst\u0119p\u00f3w czy zaniku mi\u0119\u015bni, a tak\u017ce paradoksalnie cz\u0119stszych zaostrze\u0144 choroby. Dlatego nale\u017cy aplikowa\u0107 je zgodnie z zaleceniami lekarza, naprzemiennie z emolientami, unika\u0107 d\u0142ugich cykli bez przerw i zachowa\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 przy stosowaniu na twarzy czy w okolicach zgi\u0119ciowych, gdzie sk\u00f3ra jest cie\u0144sza i delikatniejsza.<\/p>\n\n\n\n
Nowoczesn\u0105 alternatyw\u0105 dla steryd\u00f3w s\u0105 miejscowe inhibitory kalcyneuryny \u2013 takrolimus i pimekrolimus. Dzia\u0142aj\u0105 immunomoduluj\u0105co, redukuj\u0105c stan zapalny bez ryzyka zaniku sk\u00f3ry. Takrolimus wyst\u0119puje w ma\u015bci (0,03% i 0,1%), natomiast pimekrolimus w kremie 1%. Leki te sprawdzaj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie w leczeniu zmian na twarzy, szyi i w fa\u0142dach sk\u00f3ry. Ich zalet\u0105 jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142ego stosowania oraz wykorzystanie w terapii proaktywnej \u2013 czyli prewencyjnym leczeniu obszar\u00f3w, na kt\u00f3rych zwykle pojawiaj\u0105 si\u0119 zmiany.<\/p>\n\n\n\n
W ci\u0119\u017ckich, opornych na standardow\u0105 terapi\u0119, postaciach AZS stosuje si\u0119 nowoczesne leczenie biologiczne. Dupilumab, ludzkie przeciwcia\u0142o monoklonalne, hamuje dzia\u0142anie interleukin 4 i 13 \u2013 g\u0142\u00f3wnych mediator\u00f3w odpowiedzialnych za reakcj\u0119 zapaln\u0105. Lek, dost\u0119pny w Polsce w ramach programu lekowego B.124, jest przeznaczony dla pacjent\u00f3w od 6. miesi\u0105ca \u017cycia. Charakteryzuje si\u0119 wysok\u0105 skuteczno\u015bci\u0105 i d\u0142ugotrwa\u0142ym dzia\u0142aniem, cho\u0107 na efekty terapii trzeba zwykle poczeka\u0107 kilka tygodni.<\/p>\n\n\n\n
Do leczenia dupilumabem kwalifikuj\u0105 si\u0119 osoby z ci\u0119\u017ck\u0105 postaci\u0105 choroby, u kt\u00f3rych zawiod\u0142a wcze\u015bniejsza terapia systemowa lub istniej\u0105 przeciwwskazania do jej stosowania.<\/p>\n\n\n\n
W leczeniu doros\u0142ych cz\u0119sto wykorzystuje si\u0119 cyklosporyn\u0119 A \u2013 skuteczny, cho\u0107 wymagaj\u0105cy nadzoru lek immunosupresyjny. Alternatyw\u0105 bywa metotreksat, jednak jego skuteczno\u015b\u0107 i profil bezpiecze\u0144stwa s\u0105 mniej korzystne.<\/p>\n\n\n\n
Fototerapia, wykorzystuj\u0105ca dzia\u0142anie promieniowania ultrafioletowego, to sprawdzona metoda leczenia wielu chor\u00f3b sk\u00f3ry, w tym AZS. W praktyce najcz\u0119\u015bciej stosuje si\u0119 na\u015bwietlania w\u0105skozakresowym promieniowaniem UVB (ok. 311 nm) lub fotochemioterapi\u0119 PUVA. Terapia jest wskazana w rozleg\u0142ych postaciach choroby opornych na leczenie miejscowe, w przewlek\u0142ych wypryskach r\u0105k i st\u00f3p oraz u pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mog\u0105 przyjmowa\u0107 lek\u00f3w systemowych. Zwykle wymaga serii kilkunastu zabieg\u00f3w wykonywanych w warunkach klinicznych.<\/p>\n\n\n\n
U oko\u0142o jednej trzeciej dzieci z AZS stwierdza si\u0119 wsp\u00f3\u0142istniej\u0105c\u0105 alergi\u0119 pokarmow\u0105. Najcz\u0119\u015bciej uczulaj\u0105 bia\u0142ko mleka krowiego, jaja, pszenica czy orzechy. U doros\u0142ych cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 reakcje na pszenic\u0119, seler, jab\u0142ka czy skorupiaki. Dieta eliminacyjna powinna by\u0107 wprowadzana wy\u0142\u0105cznie po potwierdzeniu alergii odpowiednimi testami i pod kontrol\u0105 lekarza, aby unikn\u0105\u0107 niedobor\u00f3w. W\u0142a\u015bciwie dobrana mo\u017ce poprawi\u0107 kondycj\u0119 sk\u00f3ry i z\u0142agodzi\u0107 objawy choroby.<\/p>\n\n\n\n
W diecie os\u00f3b z AZS warto uwzgl\u0119dnia\u0107 produkty bogate w niezb\u0119dne nienasycone kwasy t\u0142uszczowe (NNKT), kt\u00f3re wspieraj\u0105 regeneracj\u0119 bariery lipidowej sk\u00f3ry, a tak\u017ce probiotyki i b\u0142onnik korzystnie wp\u0142ywaj\u0105ce na mikrobiot\u0119 jelitow\u0105 i odporno\u015b\u0107. Oznacza to w\u0142\u0105czenie do diety oliwy z oliwek, olej\u00f3w ro\u015blinnych, t\u0142ustych ryb, a tak\u017ce kiszonek i du\u017cych ilo\u015bci warzyw i owoc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W terapii AZS cz\u0119sto stosuje si\u0119 leki przeciwhistaminowe, kt\u00f3re pomagaj\u0105 ograniczy\u0107 \u015bwi\u0105d i u\u0142atwiaj\u0105 zasypianie. W przypadku infekcji wt\u00f3rnych \u2013 cz\u0119stych u os\u00f3b z uszkodzon\u0105 barier\u0105 sk\u00f3rn\u0105 \u2013 lekarz mo\u017ce okresowo zaleci\u0107 antybiotyki miejscowe lub, w ci\u0119\u017cszych przypadkach, og\u00f3lnoustrojowe. Coraz wi\u0119ksze znaczenie zyskuje tak\u017ce tzw. terapia proaktywna, czyli d\u0142ugotrwa\u0142e stosowanie lek\u00f3w miejscowych w miejscach, gdzie najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 zmiany. Pozwala to wyd\u0142u\u017cy\u0107 okresy remisji i zmniejszy\u0107 liczb\u0119 zaostrze\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Skuteczne leczenie wymaga r\u00f3wnie\u017c identyfikacji i ograniczenia ekspozycji na czynniki nasilaj\u0105ce objawy. Do najcz\u0119stszych nale\u017c\u0105 alergeny kontaktowe (np. we\u0142na, detergenty), zmiany temperatury i wilgotno\u015bci, stres oraz niekt\u00f3re sk\u0142adniki kosmetyk\u00f3w, w tym konserwanty i substancje zapachowe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Atopowe zapalenie sk\u00f3ry (AZS) to przewlek\u0142a, zapalna choroba sk\u00f3ry, kt\u00f3ra dotyczy nawet 20% dzieci i 2\u20135% doros\u0142ych w krajach rozwini\u0119tych. Objawia si\u0119 sucho\u015bci\u0105, zaczerwienieniem i uporczywym \u015bwi\u0105dem, a zmiany sk\u00f3rne znacz\u0105co obni\u017caj\u0105 komfort \u017cycia. Cho\u0107 choroby nie da si\u0119 ca\u0142kowicie wyleczy\u0107, odpowiednie leczenie pozwala skutecznie kontrolowa\u0107 jej przebieg, \u0142agodzi\u0107 objawy i wyd\u0142u\u017ca\u0107 okresy remisji. Podstawy […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":996,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58],"tags":[19,18,14,37,4,36],"class_list":["post-995","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-choroby-autoimmunologiczne","tag-e-konsultacja-online","tag-e-recepta-online","tag-recepta-online","tag-tania-recepta","tag-tanie-recepty","tag-tanie-recepty-online"],"yoast_head":"\n