Czy zdarza Ci się budzić z uczuciem zmęczenia, mimo przespanej nocy? Czy Twoi bliscy skarżą się na Twoje głośne chrapanie przerywane nagłą ciszą? To mogą być pierwsze sygnały obturacyjnego bezdechu sennego (OBS). Jest to poważna choroba, w której podczas snu dochodzi do wielokrotnego zatrzymania oddychania lub jego znacznego spłycenia (hipowentylacji). Choć mięśnie oddechowe pracują, powietrze nie może przedostać się przez zapadnięte gardło, co prowadzi do groźnego dla zdrowia niedotlenienia organizmu.

Co to jest obturacyjny bezdech senny i jak go rozpoznać?

Obturacyjny bezdech senny polega na mechanicznym zamykaniu się światła dróg oddechowych na poziomie gardła. Aby lekarz mógł uznać przerwę w oddychaniu za epizod bezdechu, musi ona trwać dłużej niż 10 sekund. Warto wiedzieć, że krótkie bezdechy zdarzają się niemal każdemu, jednak o chorobie mówimy wtedy, gdy ich liczba przekracza normę.

Przyjmuje się, że:

• Do 5 bezdechów na godzinę to norma.
• Powyżej 5 bezdechów na godzinę przy występujących objawach to podstawa do rozpoznania OBS.
• Powyżej 15 bezdechów na godzinę rozpoznaje się chorobę nawet u osób, które nie zgłaszają wyraźnych objawów.

Kto jest najbardziej narażony na bezdech senny?

Statystyki są bezlitosne – w Polsce problem ten dotyczy ponad 11% mężczyzn i ok. 3,5% kobiet. Ryzyko drastycznie wzrasta u panów po 40. roku życia oraz u pań po menopauzie. Do głównych czynników ryzyka należą:

• Otyłość i duży obwód szyi (>43 cm u mężczyzn i >40 cm u kobiet) – tkanka tłuszczowa fizycznie uciska gardło.
• Nieprawidłowości anatomiczne, takie jak skrzywiona przegroda nosa, przerost migdałków czy cofnięta żuchwa.
• Styl życia – palenie tytoniu oraz spożywanie alkoholu wieczorem, który rozluźnia mięśnie gardła, nasilając objawy.
• Leki – większość środków nasennych i uspokajających paradoksalnie pogarsza jakość snu u osób z OBS.

Niepokojące objawy – na co zwrócić uwagę w dzień i w nocy?

Obturacyjny bezdech senny to choroba nocy, która obniża jakość funkcjonowania w dzień. Jeśli zauważasz u siebie poniższe symptomy, warto rozważyć konsultację medyczną.

Objawy nocne:

• Głośne, nieregularne chrapanie.
• Nagłe wybudzenia z uczuciem duszności lub dławienia.
• Wzmożona potliwość i częste oddawanie moczu w nocy.
• Niespokojny sen i częste zmiany pozycji ciała.

Objawy dzienne:

• Nadmierna senność w ciągu dnia, która może być przyczyną niebezpiecznych wypadków komunikacyjnych.
• Poranne bóle głowy i suchość w jamie ustnej.
• Problemy z koncentracją, pamięcią oraz drażliwość.
• Obniżenie libido lub impotencja.

Diagnostyka i badania – jak sprawdzić, czy masz OBS?

Rozpoznanie choroby nie jest możliwe wyłącznie na podstawie wywiadu, ponieważ objawy bywają nieswoiste. Konieczne jest przeprowadzenie badania snu. Najbardziej precyzyjnym narzędziem jest polisomnografia, wykonywana w warunkach szpitalnych, która monitoruje czynność mózgu (EEG), tętno (EKG), poziom tlenu we krwi oraz przepływ powietrza.

Alternatywą jest poligrafia – uproszczone badanie, które często można wykonać w domu pacjenta. Pozwala ono na szybkie potwierdzenie typowych przypadków bezdechu i rozpoczęcie leczenia.

Nowoczesne metody leczenia bezdechu sennego

W przypadku lekkich postaci choroby kluczowa jest zmiana stylu życia: redukcja masy ciała, unikanie alkoholu oraz dbanie o higienę snu. Jednak przy umiarkowanym i ciężkim bezdechu konieczne są zaawansowane metody:

1. Aparat CPAP (Złoty Standard): To maska nosowa połączona z urządzeniem, które wytwarza stałe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych. Dzięki temu gardło pozostaje otwarte, a pacjent może swobodnie oddychać przez całą noc.
2. Aparaty wewnątrzustne: Stosowane u osób z lżejszą formą OBS, które nie tolerują maski CPAP. Przesuwają one żuchwę do przodu, udrażniając drogi oddechowe.
3. Leczenie operacyjne: Zalecane, gdy przyczyną są wady anatomiczne, np. skrzywiona przegroda nosa lub przerost migdałków.

Dlaczego nie wolno lekceważyć bezdechu?

Nieleczony obturacyjny bezdech senny to ogromne obciążenie dla układu krążenia. Powoduje on oporne na leczenie nadciśnienie tętnicze, zwiększa ryzyko zawału serca oraz udaru mózgu. Może prowadzić do rozwoju cukrzycy typu 2, depresji, a w skrajnych przypadkach – do nagłego zgonu sercowego.

---

Podejrzewasz u siebie bezdech senny lub potrzebujesz kontynuacji leczenia? Na tanie-recepty.pl możesz skorzystać z profesjonalnej e-konsultacji, która pomoże Ci postawić pierwszy krok w stronę zdrowego snu.