Podczas urlopu bardzo łatwo o zatrucie pokarmowe. Ryzyko jest szczególnie wysokie, gdy podróżujemy do krajów o odmiennym klimacie i warunkach sanitarnych. Na co trzeba uważać? Jak sobie radzić z dolegliwościami żołądkowymi podczas wyjazdu? Podpowiadamy w dzisiejszym artykule.

Jakie są najczęstsze zatrucia pokarmowe podczas wyjazdu?

Zatrucia pokarmowe zdarzają się bardzo często podczas wakacyjnych wyjazdów. Na niepożądane dolegliwości są narażone głównie, ale nie tylko, osoby podróżujące do krajów egzotycznych, o niższym standardzie sanitarnym lub ograniczonym dostępie do czystej wody. Osoby, które w swojej diecie mają dużo warzyw, owoców oraz produktów mlecznych, również są narażone na zatrucie pokarmowe — często wynikające z obecności w tych produktach odmiennych szczepów baketerii niż w ich codziennej diecie.

W takich warunkach łatwo o:

• zatrucie pokarmowe w wyniku zjedzenia pokarmu  zakażonego bakteriami lub zawierającego znaczne ilości toksyn bakteryjnych, np. z rodzaju Salmonella, Clostridium, Staphylococcus, Vibrio lub Campylobacter. Drobnoustrojami można się zarazić poprzez spożycie zanieczyszczonego, niedogotowanego mięsa. Zanieczyszczone bakteriami mogą być także: niepasteryzowane mleko oraz niedogotowane skorupiaki, np. ostrygi, a także jaja;
• infekcje wirusowe: rotawirusy i norowirusy można złapać po wypiciu skażonej wody, a także wskutek kontaktu z zakażoną osobą;
• zakażenie pasożytami —  w wyniku spożycie nieprzetworzonej oraz niepoddanej odpowiedniej obróbce termicznej żywności wiąże się z ryzykiem zachorowania na m.in. giardiozę lub tasiemczycę.

Jak rozpoznać zatrucie pokarmowe?

O zatruciu pokarmowym mogą świadczyć następujące objawy:

• biegunka — nagła zmiana konsystencji i częstotliwości oddawania stolca stanowi często pierwszy objaw zatrucia pokarmowego;
• ból brzucha;
• wzdęcia;
• gwałtowne wymioty;
• nudności;
• gorączka.

W zależności od przyczyny zatrucia pokarmowego mogą wystąpić także:

• ból głowy;
• zatrzymanie moczu;
• senność;
• uczucie ogólnego osłabienia i zmęczenia;
• zawroty głowy.

Objawy zatrucia pokarmowego są zwykle obserwowane w ciągu kilku godzin lub dni od spożycia skażonej wody / żywności.

Jak sobie radzić z dolegliwościami żołądkowymi na urlopie?

Po zauważeniu objawów zatrucia pokarmowego na urlopie warto wypróbować w pierwszej kolejności domowe sposoby. Wskazane jest, aby osoba, u której wystąpiły dolegliwości żołądkowe, należycie wypoczęła oraz zadbała o odpowiednie nawodnienie organizmu. Zalecane jest picie wody, soków owocowych z dodatkiem wody, napojów izotonicznych dla sportowców oraz lekkostrawnych bulionów, natomiast nie należy w czasie zatrucia spożywać tłustych potraw ani produktów mlecznych. Niewskazane są również napoje alkoholowe, gazowane oraz zawierające kofeinę, ponieważ mogą one jeszcze bardziej podrażnić układ pokarmowy.

W przypadku wystąpienia silnych dolegliwości warto mieć w apteczce turystycznej podstawowe leki bez recepty. W walce z biegunką i jej skutkami mogą wspomóc: elektrolity, probiotyki oraz węgiel aktywowany. Jeśli objawy nie ustępują mimo zastosowania wyżej wymienionych sposobów lub pojawiły się nowe niepokojące dolegliwości (np. krwawa biegunka lub wysoka gorączka), warto jak najszybciej skonsultować się z lokalnym lekarzem. Być może konieczna będzie antybiotykoterapia, wiele zależy jednak od przyczyny zatrucia pokarmowego. W przypadku wirusów czy też pasożytów zasotosowanie antybiotyków będzie nieskuteczne.

W przypadku biegunek sprawdzą się również, dostępne bez recepty, preparaty zawierające substancję czynną loperamid, którego rolą jest zmniejszenie odpowiedzi zapalnej w jelicie (obniżenie wydzielania prostaglandyn) oraz zwiększenie wchłaniania wody ze światła jelita. Przed zakupem środka zawierającego loperamin należy zapoznać się ze składem leku – w wielu prepratach go zawierających wypełniaczem jest laktoza – co może być problematyczne dla osób nietrawiących tego cukru i spowodować nasilenie biegunki, czy uczucie wzdęcia.   

 Ważne: nieco inaczej wygląda postępowanie, gdy zaszło podejrzenie zatrucia pokarmowego u małego dziecka lub niemowlęcia. W takiej sytuacji nie należy zwlekać z wizytą u lekarza, ponieważ biegunka i wymioty mogą poskutkować zagrażającym zdrowiu odwodnieniem młodego organizmu.

Jak uniknąć zatrucia pokarmowego podczas urlopu?

Zawsze lepiej zapobiegać niż leczyć. Aby uniknąć zatrucia pokarmowego na wakacjach warto zatem:

• dbać o higienę — regularnie myć ręce przed jedzeniem, po korzystaniu z toalety, a także przed, w trakcie i po przygotowywaniu posiłków;
• pić wodę butelkowaną, pochodzącą z pewnego źródła, unikać picia wody z kranu;
• przechowywać resztki jedzenia w lodówce i wykorzystywać je przed upływem terminu przydatności do spożycia;
• wybierać renomowane restauracje, cieszące się dobrymi opiniami;
• unikać stołowania się w miejscach, gdzie nie są zachowane podstawowe standardy higieniczne związane z przechowywaniem i przygotowywaniem żywności;
• unikać na wyjazdach surowych i nieprzetworzonych pokarmów (w szczególności jaj, ryb, owoców morza oraz mięsa).

Źródła:

1. NHS (2019). Food poisoning. [online]. Available at: https://www.nhs.uk/conditions/food-poisoning/ [Dostęp: 01.08.2023 r.]
2. Mayo Clinic (2017). Food poisoning – Symptoms and causes. [online]. Available at: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/food-poisoning/symptoms-causes/syc-20356230 [Dostęp: 01.08.2023 r.]
3. Centers for Disease Control and Prevention (2018). Food Poisoning Symptoms. [online]. Available at: https://www.cdc.gov/foodsafety/symptoms.html [Dostęp: 01.08.2023 r.]
4. Centers for Disease Control and Prevention (2019). Key Facts About Food Poisoning. [online]. Available at: https://www.cdc.gov/foodsafety/food-poisoning.html [Dostęp: 01.08.2023 r.]